Geleuter over het weer
Winter koudste in veertien jaar
Afgelopen winter was met een gemiddelde temperatuur van 1,1 graden de koudste sinds 1996. Ook wat de sneeuw betreft springt de winter van 2010 eruit.
Gemiddeld over het land kwamen 41 sneeuwdagen voor en in het noordoosten lag er zelfs op 55 dagen een sneeuwdek.
Deze situatie had zich de laatste dertig jaar niet meer voorgedaan. Dat meldde het KNMI vrijdag. Een normale winter telt in ons land 13 sneeuwdekdagen.
De koudste maand was januari met een gemiddelde temperatuur van -0,5 graden in De Bilt. Daar werden in drie maanden tijd bovendien 55 vorstdagen genoteerd, tegen 38 vorstdagen in een normale winter.
Op twintig dagen bleef het de hele dag vriezen. Gemiddeld telt een normale winter zo’n acht ijsdagen. In Deelen werd de laagste temperatuur gemeten: -18,4 graden op 19 december.
Door de opwarming van de aarde is de kans op een koude winter als die van afgelopen maanden afgenomen naar ongeveer eens in de vijftien jaar.
In de vorige eeuw was dat nog eens in de zes jaar. Volgens het KNMI blijven in de toekomst koude winters mogelijk, maar de kans daarop wordt alleen maar kleiner.
Afgelopen decennium warmste ooit
Het afgelopen decennium was het warmste sinds de temperatuurmetingen in 1880 zijn begonnen. Dat heeft de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA donderdag bekendgemaakt.
2009 was het op een na warmste jaar. Het was slechts een fractie kouder dan het allerwarmste jaar: 2005.
De NASA constateerde dat de temperatuur op aarde de afgelopen dertig jaar elke tien jaar met gemiddeld 0,2 graden Celsius steeg. Gemiddeld is de wereldbol 0,8 graden opgewarmd sinds de allereerste metingen.
De NASA heeft zijn conclusies onder meer gebaseerd op gegevens van duizenden weerstations wereldwijd en satellietmetingen van temperaturen van het oppervlaktewater van oceanen.
Britten verbranden boeken voor warmte
De Britten hebben de koudste nacht in jaren achter de rug. Op veel plaatsen zakte het kwik ver onder de min tien en in de Schotse hooglanden zelfs onder de min twintig.
In Wales zijn bejaarden gesignaleerd die wel heel ver gaan om warm the blijven: ze verbranden boeken in hun haard om nog het een beetje warm te krijgen, schrijft de Britse krant The Guardian. De gepensioneerden kopen voor een schijntje een stapel boeken bij een kringloopwinkel. Dat is veel goedkoper dan het verbranden van bijvoorbeeld steen of houtskool. Ter vergelijking een boek van 500 gram kost maar vijf pence, terwijl twintig kilogram kool al snel vijf pond kost.
Encyclopedieën branden lang (zeker als ze een harde kaft hebben), bij telefoonboeken wordt aangeraden eerste de kaft te verwijderen, omdat daar plastic in zit.
Het barre winterweer treft het openbare leven in Groot-Brittannië al dagen hard. Veel scholen blijven dicht, vooral op het platteland, omdat ze door de sneeuw onbereikbaar zijn geworden. Door gebrek aan strooizout zijn binnenwegen onbegaanbaar. Op luchthavens is het een chaos. Veel vluchten zijn uitgevallen en passagiers op de Londense luchthaven Heathrow moeten uren op hun koffers wachten omdat er te weinig personeel is. Ook het Britse treinverkeer kampt met problemen. Overal rijden minder treinen waardoor forenzen grote moeite hebben om op hun werk te komen. Britse weerkundigen zeggen dat het ook de komende week erg koud blijft, maar dat er minder sneeuw zal vallen.
Vrijwel zeker witte kerst
Nederland kan zich vrijwel zeker opmaken voor een witte kerst. Dat voorspelt Meteo Consult.
De temperatuur blijft tot en met de kerstdagen onder nul, met uitzondering van de gebieden vlak aan zee.
Weliswaar is voor komende week een kortstondige dooiperiode verwacht, maar deze is niet sterk genoeg om het pak sneeuw te doen smelten.
Bovendien voorspelt Meteo Consult dat zondag en dinsdag de sneeuwlaag wordt aangevuld met meer winterse neerslag. Mogelijk meer dan 5 centimeter.
Het criterium voor een witte kerst is beide dagen een gesloten sneeuwdek van minstens 1 centimeter. Voor het laatst was dit het geval in 1981.
Volgens Meteo Consult ligt de waarschijnlijkheid van een officiële witte kerst op 80 procent.
Dieren nog wakker door warme november
De warme novembermaand houdt een hoop dieren uit hun winterslaap. Zo is de hazelmuis nog wakker en scharrelen er nog jonge egels rond.
Bruine kikkermannen knorren al, normaal doen zij dat pas in maart. Dat meldt de biologenorganisatie natuurbericht.nl zondag.
De warme herfstmaand heeft ook invloed op het paddenstoelenseizoen, zei een woordvoerder van de natuurorganisatie. ”Het seizoen lijkt steeds verder op te schuiven.
Vroege paddenstoelen die niet bij november horen zoals eekhoorntjesbrood zijn daardoor nog steeds in de natuur te vinden”, aldus de woordvoerder.
Door de zachte temperaturen bloeien sommige planten ook langer door dan normaal. Zo bloeien in slootkanten en bermen nog dagkoekoeksbloemen en verschillende havikskruiden, aldus natuurbericht.
De vorst aan de grond die het KNMI komende week verwacht zou wel het einde van de verlengde bloei kunnen betekenen.
Volgens de woordvoerder wordt deze november waarschijnlijk de op een na warmste novembermaand ooit. De gemiddelde temperatuur zou deze maand drie graden hoger liggen dan het normale gemiddelde.
Negende warme zomer op rij
De zomer van 2009 was warm en zonnig, en gemiddeld over het hele land genomen aan de droge kant. Dat meldde het KNMI vrijdag. Het is volgens het weerkundig instituut de negende zomer op rij die warmer is dan het langjarig gemiddelde.
De gemiddelde temperatuur over de maanden juni, juli en augustus kwam in De Bilt uit op 17,4 graden, 0,8 graad boven het langjarig gemiddelde. Vooral augustus was warm met een gemiddelde temperatuur van 18,4 graden, tegen 17,2 graden normaal.
De zomer telde 67 warme dagen, waarop het 20 graden of warmer was. Op 25 dagen steeg het kwik tot zomerse waarden (25 graden of hoger). Gemiddeld genomen telt een zomer 54 warme en 18 zomerse dagen. Alleen 20 augustus was in De Bilt een tropische dag (30 graden of meer).
De hoogste temperatuur werd die dag gemeten in Ell (Limburg). Het werd daar 37 graden. Op een aantal plaatsen kwam de temperatuur in de nacht van 19 op 20 augustus niet onder de 22 graden. Dat is zeer uitzonderlijk.
De zon scheen gemiddeld 715 uur. Het langjarig gemiddelde is 591 zonuren. Alle drie de zomermaanden waren zonniger dan normaal. In het noordelijk kustgebied scheen de zon het meest (790 uur). Het zuidoosten moest genoegen nemen met 610 zonuren.
Heldere meteoor boven Nederland
Diverse Nederlandse sterrenwachten hebben zaterdagavond een heldere meteoor waargenomen. Dat heeft wetenschapper Theo Jurriëns van de Rijksuniversiteit Groningen zondag gemeld.
Jurriëns verzamelt meldingen van opmerkelijke hemelobjecten boven Nederland.
De vuurbol werd onder meer waargenomen boven Groningen, Drenthe, Zeeuws-Vlaanderen en Utrecht. De waarnemers, die hun meldingen plaatsen op de website hemelwacht.net, waren vooral verrast door de traagheid waarmee de vallende ster zich voortbewoog.
Het fenomeen was bijna vijf seconden te aanschouwen.
Volgens Jurriëns is er medio augustus altijd verhoogde activiteit van meteoren zichtbaar. De aarde doorkruist in haar baan om de zon dan gruis dat is achtergelaten door de komeet Swift-Tuttle.
De Perseïden komen!
Ieder jaar is hij er opnieuw in augustus: de Perseïden-meteorenzwerm. Dit jaar bereikt hij zijn maximum op de nacht van 12 op 13 augustus.
In de nacht van woensdag op donderdag (12-13 augustus) is het maximum van de meteorenregen Perseïden te zien. Tussen elf uur ‘s avonds en vijf uur ’s nachts zijn onder gunstige omstandigheden zo’n dertig vallende sterren per uur te zien. De omstandigheden zijn minder goed dan vorig jaar omdat de maan hoger aan de hemel staan. Het maanlicht zal gedeeltelijk het zicht op de Perseïden ontnemen.
Om de meteoren te zien, is geen telescoop of verrekijker nodig. Alleen een heldere hemel, of een flink gat in het wolkendek. Het helpt natuurlijk wel als je een plek opzoekt zonder al te veel lichtvervuiling.
Vallende sterren (meteoren) worden veroorzaakt door het stofspoor dat kometen in hun baan rond de zon achterlaten. Als de aarde door zo’n stofspoor trekt en de omstandigheden goed zijn, kan een imposante lichtshow ontstaan. Elk jaar in augustus kruist de aarde het spoor van de komeet Swift-Tuttle. Kleine stofdeeltjes, meestal niet veel groter dan een zandkorrel, schieten met hoge snelheid de dampkring in en laten daarbij een spoor van licht achter. De meteoren lijken allemaal vanuit het sterrenbeeld Perseus te komen, vandaar de naam: Perseïden.
Update:
De meteorenregen is vannacht door de bewolking niet te zien geweest. Enkele tientallen mensen waren naar Heerlen gegaan om vanuit de sterrenwacht het natuurverschijnsel te zien, maar zij gingen teleurgesteld naar huis. Volgend jaar augustus is er weer een kans: de Perseïden komen ieder jaar in augustus langs de aarde.
Hoe vaak onweert het?
In ons land onweert het jaarlijks op gemiddeld op 27 dagen. Het aantal onweersdagen (dagen waarop ergens op een weerstation van het KNMI minstens één donderklap wordt gehoord) loopt uiteen van 21 in het noordoosten van het land tot 34 boven het westen van Brabant.
Het meest onweersrijke gebied, waar het jaarlijks op 30 tot 34 dagen onweert, is een strook die zich uitstrekt van Antwerpen tot Het Gooi.
Op enige afstand van zee neemt de onweersactiviteit sterk toe.
‘s Zomers komt bij het binnendringen van minder warme lucht de buienvorming vaak pas landinwaarts goed op gang. In het najaar en in de winter ligt de piek juist vlak aan zee: het relatief warme zeewater is dan de belangrijkste voedingsbron.
Read the rest of this entry »
|
|