Just a drop of water

Op sommige plekken in Nederland is donderdag net zo veel regen gevallen als normaal in de hele maand augustus. Dat heeft het KNMI in De Bilt berekend.

Volgens het weerbureau registreerde het weerstation Katwijk aan den Rijn donderdagochtend 64 millimeter en in Hoofddorp 62 millimeter. Normaal valt in de maand augustus ongeveer 60 millimeter.
”Die maandsom is na de vele regen van de afgelopen weken al ruimschoots overtroffen”, concludeert het KNMI. Gemiddeld viel er deze maand over het hele land 95 millimeter hemelwater, met lokale pieken van 150 tot 200 millimeter.

Het KNMI verwacht donderdagavond en de daarop volgende nacht meer neerslag. Vanaf midden volgende week wordt het rustiger en droger zomerweer.

Hoewel het begin van maart nog behoorlijk koud was, is de maand over het geheel genomen toch nog vrij zacht uitgevallen. In De Bilt was het gemiddeld 6,4 graden, terwijl 5,8 normaal is in maart. Dat meldt het KNMI woensdag.

Ook was het met zo’n honderdvijftig zonuren zonniger dan normaal (115 uur). De regenval viel met vijftig millimeter ook mee; 65 millimeter is gebruikelijk.
De eerste tien dagen van maart was nog echt sprake van winter. ‘s Nachts vroor het toen nog licht tot matig en op 7 maart werd in het Groningse Nieuw Beerta zelfs min 8,7 geregistreerd.
Ook sneeuwde het nog af en toe. In De Bilt werden tien vorstdagen geteld, een meer dan gemiddeld.

De tweede helft van de maand brak de lente voorzichtig door, maar was het weer nog zeer wisselvallig. Op 24 maart werd in het zuidoosten voor het eerst dit jaar meer dan 20 graden gemeten.
In De Bilt is die temperatuur nog niet gehaald. Het warmst was het op de voormalige vliegbasis Twenthe waar het kwik naar 21,7 graden steeg.

Afgelopen winter was met een gemiddelde temperatuur van 1,1 graden de koudste sinds 1996. Ook wat de sneeuw betreft springt de winter van 2010 eruit.

Gemiddeld over het land kwamen 41 sneeuwdagen voor en in het noordoosten lag er zelfs op 55 dagen een sneeuwdek.

Deze situatie had zich de laatste dertig jaar niet meer voorgedaan. Dat meldde het KNMI vrijdag. Een normale winter telt in ons land 13 sneeuwdekdagen.

De koudste maand was januari met een gemiddelde temperatuur van -0,5 graden in De Bilt. Daar werden in drie maanden tijd bovendien 55 vorstdagen genoteerd, tegen 38 vorstdagen in een normale winter.

Op twintig dagen bleef het de hele dag vriezen. Gemiddeld telt een normale winter zo’n acht ijsdagen. In Deelen werd de laagste temperatuur gemeten: -18,4 graden op 19 december.

Door de opwarming van de aarde is de kans op een koude winter als die van afgelopen maanden afgenomen naar ongeveer eens in de vijftien jaar.

In de vorige eeuw was dat nog eens in de zes jaar. Volgens het KNMI blijven in de toekomst koude winters mogelijk, maar de kans daarop wordt alleen maar kleiner.

Het afgelopen decennium was het warmste sinds de temperatuurmetingen in 1880 zijn begonnen. Dat heeft de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA donderdag bekendgemaakt.

2009 was het op een na warmste jaar. Het was slechts een fractie kouder dan het allerwarmste jaar: 2005.

De NASA constateerde dat de temperatuur op aarde de afgelopen dertig jaar elke tien jaar met gemiddeld 0,2 graden Celsius steeg. Gemiddeld is de wereldbol 0,8 graden opgewarmd sinds de allereerste metingen.

De NASA heeft zijn conclusies onder meer gebaseerd op gegevens van duizenden weerstations wereldwijd en satellietmetingen van temperaturen van het oppervlaktewater van oceanen.

De Britten hebben de koudste nacht in jaren achter de rug. Op veel plaatsen zakte het kwik ver onder de min tien en in de Schotse hooglanden zelfs onder de min twintig.

In Wales zijn bejaarden gesignaleerd die wel heel ver gaan om warm the blijven: ze verbranden boeken in hun haard om nog het een beetje warm te krijgen, schrijft de Britse krant The Guardian. De gepensioneerden kopen voor een schijntje een stapel boeken bij een kringloopwinkel. Dat is veel goedkoper dan het verbranden van bijvoorbeeld steen of houtskool. Ter vergelijking een boek van 500 gram kost maar vijf pence, terwijl twintig kilogram kool al snel vijf pond kost.
Encyclopedieën branden lang (zeker als ze een harde kaft hebben), bij telefoonboeken wordt aangeraden eerste de kaft te verwijderen, omdat daar plastic in zit.

Het barre winterweer treft het openbare leven in Groot-Brittannië al dagen hard. Veel scholen blijven dicht, vooral op het platteland, omdat ze door de sneeuw onbereikbaar zijn geworden. Door gebrek aan strooizout zijn binnenwegen onbegaanbaar. Op luchthavens is het een chaos. Veel vluchten zijn uitgevallen en passagiers op de Londense luchthaven Heathrow moeten uren op hun koffers wachten omdat er te weinig personeel is. Ook het Britse treinverkeer kampt met problemen. Overal rijden minder treinen waardoor forenzen grote moeite hebben om op hun werk te komen. Britse weerkundigen zeggen dat het ook de komende week erg koud blijft, maar dat er minder sneeuw zal vallen.

Nederland kan zich vrijwel zeker opmaken voor een witte kerst. Dat voorspelt Meteo Consult.
De temperatuur blijft tot en met de kerstdagen onder nul, met uitzondering van de gebieden vlak aan zee.

Weliswaar is voor komende week een kortstondige dooiperiode verwacht, maar deze is niet sterk genoeg om het pak sneeuw te doen smelten.

Bovendien voorspelt Meteo Consult dat zondag en dinsdag de sneeuwlaag wordt aangevuld met meer winterse neerslag. Mogelijk meer dan 5 centimeter.

Het criterium voor een witte kerst is beide dagen een gesloten sneeuwdek van minstens 1 centimeter. Voor het laatst was dit het geval in 1981.

Volgens Meteo Consult ligt de waarschijnlijkheid van een officiële witte kerst op 80 procent.

De warme novembermaand houdt een hoop dieren uit hun winterslaap. Zo is de hazelmuis nog wakker en scharrelen er nog jonge egels rond.
Bruine kikkermannen knorren al, normaal doen zij dat pas in maart. Dat meldt de biologenorganisatie natuurbericht.nl zondag.

De warme herfstmaand heeft ook invloed op het paddenstoelenseizoen, zei een woordvoerder van de natuurorganisatie. ”Het seizoen lijkt steeds verder op te schuiven.

Vroege paddenstoelen die niet bij november horen zoals eekhoorntjesbrood zijn daardoor nog steeds in de natuur te vinden”, aldus de woordvoerder.
Door de zachte temperaturen bloeien sommige planten ook langer door dan normaal. Zo bloeien in slootkanten en bermen nog dagkoekoeksbloemen en verschillende havikskruiden, aldus natuurbericht.

De vorst aan de grond die het KNMI komende week verwacht zou wel het einde van de verlengde bloei kunnen betekenen.
Volgens de woordvoerder wordt deze november waarschijnlijk de op een na warmste novembermaand ooit. De gemiddelde temperatuur zou deze maand drie graden hoger liggen dan het normale gemiddelde.

De zomer van 2009 was warm en zonnig, en gemiddeld over het hele land genomen aan de droge kant. Dat meldde het KNMI vrijdag. Het is volgens het weerkundig instituut de negende zomer op rij die warmer is dan het langjarig gemiddelde.

De gemiddelde temperatuur over de maanden juni, juli en augustus kwam in De Bilt uit op 17,4 graden, 0,8 graad boven het langjarig gemiddelde. Vooral augustus was warm met een gemiddelde temperatuur van 18,4 graden, tegen 17,2 graden normaal.

De zomer telde 67 warme dagen, waarop het 20 graden of warmer was. Op 25 dagen steeg het kwik tot zomerse waarden (25 graden of hoger). Gemiddeld genomen telt een zomer 54 warme en 18 zomerse dagen. Alleen 20 augustus was in De Bilt een tropische dag (30 graden of meer).

De hoogste temperatuur werd die dag gemeten in Ell (Limburg). Het werd daar 37 graden. Op een aantal plaatsen kwam de temperatuur in de nacht van 19 op 20 augustus niet onder de 22 graden. Dat is zeer uitzonderlijk.

De zon scheen gemiddeld 715 uur. Het langjarig gemiddelde is 591 zonuren. Alle drie de zomermaanden waren zonniger dan normaal. In het noordelijk kustgebied scheen de zon het meest (790 uur). Het zuidoosten moest genoegen nemen met 610 zonuren.

Diverse Nederlandse sterrenwachten hebben zaterdagavond een heldere meteoor waargenomen. Dat heeft wetenschapper Theo Jurriëns van de Rijksuniversiteit Groningen zondag gemeld.
Jurriëns verzamelt meldingen van opmerkelijke hemelobjecten boven Nederland.

De vuurbol werd onder meer waargenomen boven Groningen, Drenthe, Zeeuws-Vlaanderen en Utrecht. De waarnemers, die hun meldingen plaatsen op de website hemelwacht.net, waren vooral verrast door de traagheid waarmee de vallende ster zich voortbewoog.
Het fenomeen was bijna vijf seconden te aanschouwen.

Volgens Jurriëns is er medio augustus altijd verhoogde activiteit van meteoren zichtbaar. De aarde doorkruist in haar baan om de zon dan gruis dat is achtergelaten door de komeet Swift-Tuttle.

Ieder jaar is hij er opnieuw in augustus: de Perseïden-meteorenzwerm. Dit jaar bereikt hij zijn maximum op de nacht van 12 op 13 augustus.

In de nacht van woensdag op donderdag (12-13 augustus) is het maximum van de meteorenregen Perseïden te zien. Tussen elf uur ‘s avonds en vijf uur ’s nachts zijn onder gunstige omstandigheden zo’n dertig vallende sterren per uur te zien. De omstandigheden zijn minder goed dan vorig jaar omdat de maan hoger aan de hemel staan. Het maanlicht zal gedeeltelijk het zicht op de Perseïden ontnemen.

Om de meteoren te zien, is geen telescoop of verrekijker nodig. Alleen een heldere hemel, of een flink gat in het wolkendek. Het helpt natuurlijk wel als je een plek opzoekt zonder al te veel lichtvervuiling.

Vallende sterren (meteoren) worden veroorzaakt door het stofspoor dat kometen in hun baan rond de zon achterlaten. Als de aarde door zo’n stofspoor trekt en de omstandigheden goed zijn, kan een imposante lichtshow ontstaan. Elk jaar in augustus kruist de aarde het spoor van de komeet Swift-Tuttle. Kleine stofdeeltjes, meestal niet veel groter dan een zandkorrel, schieten met hoge snelheid de dampkring in en laten daarbij een spoor van licht achter. De meteoren lijken allemaal vanuit het sterrenbeeld Perseus te komen, vandaar de naam: Perseïden.

Update:
De meteorenregen is vannacht door de bewolking niet te zien geweest. Enkele tientallen mensen waren naar Heerlen gegaan om vanuit de sterrenwacht het natuurverschijnsel te zien, maar zij gingen teleurgesteld naar huis. Volgend jaar augustus is er weer een kans: de Perseïden komen ieder jaar in augustus langs de aarde.

In ons land onweert het jaarlijks op gemiddeld op 27 dagen. Het aantal onweersdagen (dagen waarop ergens op een weerstation van het KNMI minstens één donderklap wordt gehoord) loopt uiteen van 21 in het noordoosten van het land tot 34 boven het westen van Brabant.

Het meest onweersrijke gebied, waar het jaarlijks op 30 tot 34 dagen onweert, is een strook die zich uitstrekt van Antwerpen tot Het Gooi.
Op enige afstand van zee neemt de onweersactiviteit sterk toe.

‘s Zomers komt bij het binnendringen van minder warme lucht de buienvorming vaak pas landinwaarts goed op gang. In het najaar en in de winter ligt de piek juist vlak aan zee: het relatief warme zeewater is dan de belangrijkste voedingsbron.
(meer…)

Met een gemiddelde temperatuur van 15,6 graden in De Bilt is de afgelopen junimaand aan de warme kant geweest, ondanks enkele opvallend koele nachten in de eerste helft. Juni was verder vrij droog en zonnig.

Juni startte warm maar al snel daalde de temperatuur lange tijd onder het langjarig gemiddelde. De laatste juniweek verliep echter fraai en zomers warm.

Op 30 juni is de hoogste temperatuur gemeten: 28,8 in Arcen. Uiteindelijk telde juni vijf zomerse dagen.
Vorig jaar juni was het warmer met een gemiddelde temperatuur in De Bilt van 16,5 graden en iets minder zon.

De laagste temperatuur is op 13 juni op de vliegbasis Twenthe gemeten: 0,9 graden. Die dag vroor het daar -2,6 graden aan de grond. Het oosten van het land telde in juni vijf dagen met lokaal vorst aan de grond.

Gemiddeld over het land viel 55 millimeter neerslag. Normaal voor juni is 71 millimeter zodat juni 2009 vrij droog genoemd kan worden.
De meeste neerslag viel in een strook van Zeeland naar Gelderland. Het natst was Westdorpe met 85 millimeter.
Lokaal is veel meer gevallen, vooral door de zware buien aan het eind van de maand. De buien bleven vooral in het weekeinde van 27 en 28 juni lang op één plek hangen waardoor er lokaal wateroverlast ontstond.

De zon scheen landelijk 249 uur tegen 192 uur normaal. Bij Den Helder scheen de zon 292 uur.

De eerste maand van de meteorologische zomer kan al prima zomerweer opleveren maar de meest standvastige periodes met fraai zomerweer hebben we meestal pas in juli en augustus.

Dat blijkt ook uit het aantal mooi-weer dagen (warm, droog en zonnig). Gemiddeld over de laatste dertig jaar van de 20e eeuw scoort juni met 5,4 mooi-weer dagen iets minder dan juli (6,0) en augustus (5,6).

De warmste juni staat op naam van 1917 met 18,3 graden in De Bilt. Daarna volgen juni 2003 (17,8) en 1976 (18,0). Normaal is een junitemperatuur van 15,2 graden.

De warmste junimaanden hadden alle een hittegolf. In juni 1917 duurde de hitte 10 dagen en in 1976 was er van 23 juni tot 9 juli sprake van een hittegolf met 10 tropische dagen (30,0 graden of warmer).
Een hittegolf komt in juni niet vaak voor. Meestal gebeurt dat pas later in de zomer in juli of augustus.

(meer…)

Het afgelopen voorjaar was het op één na zachtste sinds 1901, met een gemiddelde temperatuur van 10,8 graden Celsius.
Dit meldde het KNMI vrijdag. Negen van de tien zachtste lentes zijn geregistreerd sinds 1990. Het voorjaar van 2007 was het warmste met 11,7 graden Celsius.
Daarnaast staat april 2009 op de tweede plek van warmste aprilmaanden sinds drie eeuwen. Het kwik kwam in die maand gemiddeld uit op 12,2 graden.

Het meest opvallende weer van deze lente was de nacht van maandag op dinsdag deze week. Zware onweersbuien en windstoten tot circa 105 kilometer per uur trokken over het land. De schade loopt volgens het Verbond van Verzekeraars in de miljoenen euro’s.
Het KNMI hanteert als meteorologische lente de maanden maart, april en mei.